Noworodki reagują na muzyczne bodźce bardzo indywidualnie. Wpływ szeroko pojmowanej muzykoterapii w neonatologii (dziedzinie medycyny zajmującej się właśnie noworodkiem) jest korzystny, ale jednocześnie bardzo zróżnicowany. Nie zawsze potrzeba wyszukanej muzyki, bo dzieci najlepiej reagują na głos, śpiew czy mruczenie rodziców. Poza tym dzielniej znoszą inwazyjną opiekę w szpitalu, kiedy lekarz czy położna do nich mówi.

Noworodek odbiera dźwięki jako cieńsze i bardziej przytłumione. Jego ucho zewnętrzne jest niewielkie, często zatkane jeszcze mazią płodową, błona bębenkowa jest bardziej wiotka niż u dorosłego człowieka, na dodatek w uchu znajduje się nadmiar tkanki embrionalnej, która tłumi wibracje kostek słuchowych. Te powyższe czynniki sprawiają, że dziecko słabiej odbiera wysokie częstotliwości. Nie słyszy także wielu tonów niskich, ponieważ nie odbiera częstotliwości harmonicznych, które dla dorosłego człowieka wzmacniają dźwięki podstawowe i sprawiają, że brzmią one bardziej bogato. Noworodek słyszy wartości średnie zwielokrotnione przez liczne echa.

Już w czasie ciąży kontakt z muzyką ma wpływ na rozwój dziecka. Nie tylko słuchu, ale także na rozwój emocjonalno-intelektualny. Już w trzecim trymestrze ciąży dziecko potrafi zauważyć różnicę pięciu decybeli (dorosły odczuwa różnicę jednego). Płód wraz z kształceniem słuchu rozwija wcześnie świadomość muzyczną, pamięta słyszane z tego okresu treści i potrafi się przy nich uspokoić. Przede wszystkim rozróżnia dźwięk bicia serca matki – niektóre dzieci uspokajają się po położeniu na lewym ramieniu matki, wycisza je też muzyka z tempem zbliżonym do częstotliwości tętna dorosłego człowieka. Wykazują także preferencje do słuchania muzyki o stałym rytmie (przykładowe instrumenty jak fagot, flet lub wiolonczela).

Głos matki jest dźwiękiem wyraźnym, ale pojawiającym się sporadycznie w środowisku wewnątrzmacicznym. Po narodzinach dziecko nie rozpoznaje barwy jej głosu, bo ta uległa zmianie, rozpoznaje natomiast jego melodię i rytm. Naukowcy przeprowadzili doświadczenie, by dowieść słuszności tej tezy. Wybrano pewną grupę kobiet, które miały przez ostatnie sześć tygodni ciąży czytać na głos jedno opowiadanie. Trzy dni po narodzeniu odtworzono te i kilka innych opowiadań przez głośnik. Noworodki miały dokonać wyboru pomiędzy nimi zmieniając siłę, z jaką ssały smoczek. Tekst, który czytała mama, wybrało 80% noworodków. Tłumaczy to także, dlaczego dziecko rozpoznaje głos matki na długo przed rozpoznaniem głosu ojca, a wychowywane w środowisku dwujęzycznym szybciej uczy się tego języka, którym matka mówiła w czasie ciąży.

Gdy odtwarza się utwór Mozarta noworodkom w dwóch wersjach, w jednej wprowadzając pauzę na końcu, w drugiej po środku, okazuje się, że dzieci wolą słuchać utworów z pauzą na końcu, odróżniając tym samym dźwięki muzyczne od niemuzycznych. Ponadto muzyka tego kompozytora ma jeszcze jedną zaletę, a mianowicie wywołuje tzw. efekt Mozarta. Działa na poprawę pracy mózgu, pamięci, usprawnia procesy myślowe i wpływa na pracę układu nerwowego. Zwłaszcza u najmłodszych dzieci i przedszkolaków można zauważyć pozytywne efekty już po miesiącu regularnego słuchania. Muzyka barokowa (Corelli, Handel, Teleman, Vivaldi) oraz renesansowa (Bach) działa relaksująco i odprężająco, znosząc napięcie nerwowe. Słuchanie jej działa pozytywnie też dlatego, że jej tępo zbliżone jest do tępa uderzeń serca dorosłego człowieka, a dzieci maja pamięć bicia serca matki z okresu płodowego.